AI Act voor marketing en reclame: wat mag wel en wat niet?

AI Act voor marketing en reclame: wat mag wel en wat niet? - ActCheck EU AI Act gids

Gepersonaliseerde campagnes, AI-content, AI-stemmen en deepfakes. Marketing is volop in beweging, maar de EU AI Act trekt grenzen. Dit moet u weten.

Marketingbureaus en in-house marketingteams behoren tot de zwaarste AI-gebruikers in het bedrijfsleven. Tekstgeneratie, beeldgeneratie, AI-voiceovers, gepersonaliseerde advertenties, predictive lead scoring, AI raakt vrijwel elke discipline. De EU AI Act regelt geen "marketing-AI" als categorie, maar drie specifieke regels van de wet bijten hard in marketingpraktijk.

Drie regels die marketing direct raken

1. Verbod op subliminale en manipulatieve AI (artikel 5)

AI die buiten het bewustzijn van een gebruiker zijn gedrag stuurt op een schadelijke manier is verboden. Net als AI die kwetsbaarheden van groepen (kinderen, ouderen, mensen in financiële nood) misbruikt om gedrag te beïnvloeden. In de praktijk:

Toegestaan: gepersonaliseerde aanbeveling op basis van koopgeschiedenis Toegestaan: A/B-testen op call-to-action of kleur Verboden: AI die schuldgevoel of FOMO bewust opwekt bij kwetsbare groepen Verboden: dark patterns aangedreven door persoonlijkheids-AI

De grens ligt niet bij "personalisatie", maar bij manipulatie waarbij de gebruiker geen reële keuzevrijheid meer heeft.

2. Transparantieplicht voor AI-content (artikel 50)

Drie scenario's waarin u melding moet maken:

Lees ook: Artikel 50 transparantieplicht uitgelegd.

3. AVG en doelbinding bij AI-personalisatie

Strikt genomen geen AI Act-regel, maar de twee wetten lopen door elkaar. Als u klantdata in een AI-tool stopt voor segmentatie, is dat een nieuwe verwerking onder de AVG. Vraag uzelf af: heeft u daar een rechtsgrond voor én is dat doel meegedeeld in uw privacyverklaring?

Wat met AI-tools die marketingbureaus dagelijks gebruiken?

Tools als ChatGPT, Midjourney, ElevenLabs, Jasper of Synthesia zijn op zichzelf niet hoog-risico. Maar uw bureau is wel deployer. Dat betekent:

Twee marketing-cases die het zwaarst risico dragen

1. Stem-klonen van klanten of bekende personen voor reclame, raakt artikel 50 (transparantie), portretrecht, AVG én potentieel artikel 5 als dit misleiding beïnvloedt. Vraag altijd schriftelijke toestemming en label.
2. Gepersonaliseerde campagnes voor financiële diensten richting "kwetsbare doelgroepen", bij online lenen of gokken zit u dicht tegen het verbod uit artikel 5 aan. Hier moet de afweging stevig gedocumenteerd zijn.

Praktische do's voor marketingbureaus

  1. Maak een interne lijst van toegestane AI-tools (whitelist) met daarbij een DPA en gebruikersvoorwaarden-check.
  2. Voeg in uw AI-beleid een aparte sectie op voor klantcontent: wat mag wel/niet, hoe wordt gelabeld.
  3. Train tekstschrijvers en designers op herkennen van risico's (auteursrecht, deepfake-grens, kwetsbaarheidsmisbruik).
  4. Bouw een review-stap in workflows voor AI-content vóór publicatie, met menselijke verantwoordelijkheid.
  5. Update opdrachtbevestigingen aan klanten: wie is verantwoordelijk voor labeling, wie voor toestemming voor stem/beeld.

Hoe AI-Act-proof is uw marketingafdeling?

De gratis ActCheck-scan signaleert risico's specifiek voor marketingactiviteiten en geeft u een actielijst.

Start de gratis check

Volledige kennisbank: alle artikelen

Wetsartikelen
Artikel 2: reikwijdte Artikel 3: definities Artikel 4: AI-geletterdheid Artikel 5: verboden AI Artikel 6: classificatie Artikel 9: risicobeheer Artikel 10: data governance Artikel 14: menselijk toezicht Artikel 26: deployers Artikel 27: FRIA Artikel 50: transparantie Artikel 57: sandbox Artikel 73: incidenten Artikel 86: recht op uitleg GPAI & foundation models GPAI Code of Practice
Verboden AI
Verbod emotieherkenning Verbod social scoring Verbod gezichtsherkenning
Sectoren
MKB ZZP Startups & scale-ups MKB vereenvoudigde docs Recruitment HR & personeelsbeleid Financiele sector Verzekeringen Accountancy Advocaten Zorg Onderwijs Gemeenten & overheid Publieke aanbesteding Media & uitgevers Retail & e-commerce Logistiek & transport Productie & industrie Bouw Vastgoed & makelaars IT-dienstverleners Callcenter & klantcontact Camera & CCTV
AI-tools
ChatGPT Claude (Anthropic) Microsoft Copilot Google Gemini DeepSeek Perplexity Midjourney & DALL-E ElevenLabs & stem-AI Notion AI Open source AI Generatieve AI op werkvloer AI agents
Naleving & governance
EU AI Act naleving Naleving checklist Naleving & toezichthouder Deadlines 2026 AI Act vs AVG AI Act vs NIS2 AI Act vs VS Extraterritorialiteit AI wet boetes High-risk AI systemen AI-register opstellen AI beleid opstellen Conformiteitsbeoordeling ISO 42001 Bias & discriminatie Kosten naleving DPIA + FRIA combineren Audit voorbereiden Vendor due diligence
Actualiteit & Nederland
Digital Omnibus uitstel Uitvoeringswet NL NL toezichthouders Algoritmeregister NL EU AI Office